Hoe speel je Sabacc?


Het kaarstspel van het Star Wars Universum

Han Solo won er de Millennium Falcon mee: Sabacc, het populairste kaartspel in het Star Wars universum. Het poker van een galaxy far, far away. Dit fictieve spel is door de jaren heen vertaald naar een versie die echt speelbaar is. Wil je zelf ook een potje Sabacc spelen? Dat kan! In dit artikel staat alle informatie die je nodig hebt om een gehaaide sabacc-speler te worden.

In de Originele Trilogie zie je niemand Sabacc spelen. Het is een term waarmee gegooid wordt als referentie naar gokken. De oorsprong van de naam komt waarschijnlijk uit een tweede versie van het script van The Empire Strikes Back (1980). Hierin noemt Han Solo zijn vriend Lando Calrissian die Cloud City won in een "sabacca spel".

Lando Calrissian and the Mindharp of Sharu (1983)
Afbeelding: Del Rey Books

Het kaartspel Sabacc is ontstaan in de "Expanded Universe" boeken, met de eerste vermelding in Lando Calrissian and the Mindharp of Sharu (1983). Het spel werd er oppervlakkig beschreven, zonder het echt over de regels te hebben.

Sindsdien verscheen Sabacc in vele Legends verhalen en kregen we steeds meer inzicht in de regels van het spel. Een van mijn favoriete potjes Sabacc staat geschreven in Bane: Path of Destruction (2006) het eerste deel uit de Bane trilogie. Hierin gebruikt de toekomstige Dark Lord of the Sith de Dark Side om het spel uiteindelijk te winnen (mini-spoiler).

🌌  Star Wars Legends, voorheen bekend als Expanded Universe (afgekort als EU) bevat alle gelicentieerde, fictieve Star Wars verhalen buiten de originele 6 Star Wars films. Na de overname door Disney, kondigde Lucasfilm in 2014 aan dat ter voorbereiding van de aankomende Sequel Trilogie (episode 7, 8, 9) het Expanded Universe ge-retconned zou worden. Er werd een nieuwe continuïteit vastgesteld en de oude verhalen uit het EU zouden voortaan geprint worden onder het label Legends.

Sabacc werd canon (in Disney continuïteit) toen Disney het opnam in het boek A New Dawn uit 2014. Later zou het bekendste potje Sabacc worden gespeeld in Solo: A Star Wars Story (2018). In deze film wint Han Solo de Millennium Falcon van Lando Calrissian in een spel "Corellian Spike" (een Sabacc variant) op Numidian Prime.

Een ander memorabel potje spelen ze in een aflevering van de animatieserie Star Wars Rebels (aanrader!). Hierin verliest Garazeb Orrelios de droid Chopper aan Lando Calrissian. Die de beslissende hand wint met de "Idiot's Array" – de sterkste hand in Sabacc, maar daarover straks meer.

Sabacc in de echte wereld

De geschiedenis van een werkelijk speelbare versie van Sabacc is een beetje troebel. Dit komt omdat er geen officiële Star Wars bron is die vaststelt hoe je Sabacc speelt. Er is geen enkel EU boek dat de regels in genoeg detail uitlegt, zonder dat er gaten vallen in het spelconcept. Erger nog, sommige beschrijvingen in de boeken spreken elkaar tegen.

Er bestaan meer dan 80 varianten van Sabacc in het Star Wars universum Om het nog ingewikkelder te maken is het ook een geaccepteerd feit dat er in het Star Wars universum meerdere varianten Sabacc bestaan. Deze kunnen andere regels en zelfs kaarten hebben. Er bestaan meer dan 80 varianten van Sabacc in het Star Wars universum, ieder met net iets andere regels.

Gelukkig bracht West End Games in 1990 een Star Wars Role Playing Game uit genaamd Crisis on Cloud City. Bij dit avonturenboek voegden ze een vel toe met geprinte Sabacckaarten en een boekje met de officiële spelregels. Dit is de basis voor wat we nu "Standard Sabacc" noemen.

Crisis on Cloud City
Afbeelding: West End Games

Ook de echt speelbare versie van Sabacc kent meerdere varianten. Maar gelukkig zijn de meeste afgeleid van het “Standard Sabacc” met slechts kleine aanpassingen die de essentie van het spel niet te veel wijzigen. Ik zal daar straks wat voorbeelden van geven. Maar het komt er op neer dat als je “Standard Sabacc” kunt spelen, je eigenlijk alle varianten kunt spelen.

In dit artikel beschrijf ik de versie die ik speel. Ik heb de meeste varianten gespeeld en dit is de variant die ik het compleetst vind en het dichtst in buurt komt van de versie die ik in de boeken las.

De kaarten

Sabacc speel je met een spel van 76 kaarten. Net als normale speelkaarten, heb je in Sabacc ook 4 kleuren. Maar in plaats van harten, ruiten, schoppen en klaver zijn dit Sabres (sabels), Staves (staven), Flasks (flacons) en Coins (munten).

Elke kleur bestaat bestaat uit 15 kaarten:

  • Nummers 1 tot en met 11
  • Een Commander met een waarde van 12
  • Een Mistress met een waarde van 13
  • Een Master met een waarde van 14
  • Een Ace met een waarde van 15
Sabel kaarten van een Sabacc spel
Afbeelding: Tobias Vyseri

Daarnaast zijn er nog 8 verschillende “kleurloze” face cards (plaatjes). Van elke van deze plaatjes zijn er 2 kopieën in een deck wat een totaal van 16 maakt. De face cards kenmerken zich doordat ze een negatieve waarde hebben (op de Idiot na):

  • Queen of Air and Darkness met een waarde van -2
  • Endurance met een waarde van -8
  • Balance met een waarde van -11
  • Demise met een waarde van -13
  • Moderation met een waarde van -14
  • The Evil One met een waarde van -15
  • The Star met een waarde van -17
  • The Idiot met een waarde van 0
Face kaarten van een Sabacc spel
Afbeelding: Tobias Vyseri

In het Star Wars universum is de technologie net iets verder dan die van ons. Daar spelen ze Sabacc met elektronische kaarten die van waarde kunnen veranderen. Wij moeten het doen met echte kaarten. Je kunt creatief zijn en een normaal kaartspel ombouwen tot Sabacc deck. Maar het leukste is om met echte Sabacckaarten te spelen. Deze zijn bij Etsy en Makeplayingcards goed te vinden.

De spelregels van Sabacc

Voor de mensen die wel eens pokeren of blackjack spelen, zullen de regels niet heel vreemd klinken. Het is een spel waar je kunt winnen met de beste hand, maar ook door te bluffen.

Kaartcombinaties

Het doel van Sabacc is om de hoogste kaartcombinatie te halen die minder of gelijk is aan 23 of meer en gelijk is aan -23. Een hand boven de 23 en onder de -23 is een "bomb-out" en betekent dat je een boete moet betalen. Je hebt ook een bomb-out als je exact op 0 eindigt. Dit lijkt op blackjack waar je zo dicht mogelijk bij de 21 probeert te komen, maar verliest als je er overheen gaat.

Een hand met een totaal van 23 of -23 is het hoogst haalbare en wordt een "Sabacc" of "Pure Sabacc" genoemd. Er is echter een zeldzame combinatie die zelfs een Sabacc overtreft. Dit is de "Idiot’s Array". Deze hand bestaat uit een Idiot (waarde 0) een 2 en een 3, waarbij de kleur niet uitmaakt. Dit maakt een letterlijke 23 (023).

Idiot’s Array
Idiot's Array

Twee potten

In Sabacc zijn er in tegenstelling tot de meeste kaartspelen, twee potten die je kunt winnen. Een pot is een hoeveelheid munten waarom gespeeld wordt die bestaat uit de inleg van de spelers. De eerste van de twee potten is de Hand pot. Dit is de pot die je als speler wint bij het winnen van de hand. Door het dichtsbij de 23 te komen of de tegenstanders weg te bluffen. Vergelijkbaar met de pot in poker.

De tweede pot is de Sabacc pot. Deze pot bouwt gedurende het gehele spel op met antes (verplichte inleg) en boetes – over de boetes straks meer. De Sabacc pot kun je alleen maar winnen als je de hand wint met een Sabacc (23/-23) of een Idiot’s Array (023). Anders gaat de pot door naar de volgende hand. Een Sabacc pot kan dus aardig groot worden, zolang niemand wint met een Sabbac of Idiot’s Array.

Spelverloop

Voordat je het spel begint, bepaal je de waarden van de grote en de kleine blind. Net als bij poker is de blind een kleine minimale inzet die zorgt dat het spel opgang komt. De hoogte van de blind bepaalt normaliter ook om welke bedragen er gespeeld gaat worden. Meestal is de kleine blind de helft van de grote.

Vervolgens spreek je de hoogte van de ante af. Een ante is een gedwongen inzet, waarbij alle spelers een gelijk bedrag aan fiches in de pot stoppen voordat de kaarten gedeeld worden. Zelf kies ik ervoor om dezelfde waarde als die van de kleine blind te gebruiken.

Dan kies je iemand die als Dealer begint. Het spel gaat met de klok mee, waardoor de dealer button (gene die deelt) elke ronde een plek naar links opschuift.

Garazeb Orrelios speelt Sabacc tegen Lando Calrissian
Afbeelding: Disney

Ronde 1

Iedereen die mee wil doen aan de ronde betaalt de ante aan de Sabacc pot (dus niet in de Hand pot). Vervolgens betaalt de eerste speler links van de dealer de kleine blind en de tweede speler links van de dealer de grote blind. De blinds worden onderdeel van de Handpot.

Daarna deelt de dealer aan iedereen twee kaarten uit. Nu kan het spel echt beginnen. De speler links van de grote blind is als eerste aan de beurt. Hij heeft drie opties: Call, Raise of Fold. Bij Call gaat de speler mee met dezelfde inzet als die van zijn tegenstanders – in dit geval de Big Blind. Bij Raise verhoogt de speler de inzet. Bij Fold past de speler en is deze ronde voorbij, je speelt niet meer mee om de pot, maar het kost je ook geen inzet.

Vervolgens verschuift de beurt steeds naar links tot die bij de big blind is. De big blind heeft nog een vierde optie: Check. Als de inzet niet verhoogd is mag hij checken. Hiermee geeft hij aan dat hij de inzet niet verder wil verhogen en door wil gaan met het spel.

Ronde 2

Dan volgt er een ronde met 3 fases. De drawing fase, de betting fase en de shifting fase.

Drawing fase
Tijdens de drawing fase mag elke speler tijdens zijn beurt een van de volgende drie dingen doen: Een kaart trekken, een kaart ruilen of niks doen (dit wordt in Sabacc jargon stand genoemd). Dit doe je uit de stapel kaarten die niet zijn uitgedeeld.

Betting fase
Net als in het begin krijgt elke speler tijdens zijn beurt de keuze om te checken, betten, raisen of folden.

In de shifting fase is er 50% kans dat een kaart in je hand verwisseld kan worden

Shifting fase
Nu komt er een element dat je niet gauw uit een ander kaartspel zult herkennen. In de shifting fase is er 50% kans dat een kaart in je hand verwisseld kan worden met een willekeurige kaart uit het deck. In het Star Wars universum verandert de computer de elektronische kaarten als er een shift is. Maar bij een gebrek daaraan kun je het beste een dobbelsteen gebruiken. Als de dealer een even nummer gooit is er een shift en bij een oneven nummer niet. Bij een shift pakt de dealer willekeurig een van je kaarten en geeft er een van de stapel terug.

Als je blij bent met een kaart en je wilt niet het risico lopen deze tijdens de shift te verliezen, is er een manier om te voorkomen dat je kaart verwisseld wordt tijdens de shift. Je kunt bij je beurt tijdens elke drawing of betting fase een kaart voor je op tafel vastleggen. In het Star Wars Universum plaats je de kaarten in het zogeheten interference field. De kaart moet met het plaatje naar beneden op tafel zodat de andere spelers niet weten welke kaart het is. Je mag zoveel kaarten als je wilt in het interference field plaatsten, maar wel maximaal één per beurt. Als je de kaart eenmaal in het veld plaatst, zit je er aan vast en mag hij er ook niet meer uit.

Ronde 3

Na de shifting fase begint de volgende ronde. Deze ronde is een herhaling van dezelfde 3 fases, alleen met een toevoeging aan de drawing fase. Je mag vanaf de tweede drawing fase nu ook de "hand callen". Hiermee beëindig je de hand. Iedereen moet zijn kaarten laten zien en de beste hand wint. Vaak geef je het aan door "Coming up" te roepen (er zijn ook varianten waar je "Alderaan" moet roepen). Bij de hand callen verbruik je de drawing beurt, je mag dus geen kaart trekken of ruilen.

Als jij de hand callt en hem niet wint, dan moet je een boete betalen De hand callen brengt wel risico met zich mee. Als jij de hand callt en hem niet wint, dan moet je een boete betalen. Ik zelf gebruik de grootte van de big blind als boete, maar er zijn ook varianten waar de boete 10% van de Sabacc pot bedraagt. Alle boetes gaan niet in de hand pot, maar in de Sabacc pot.

Gevorderde spelers kunnen zelfs de hand callen als ze weten dat ze een verliezende hand hebben. Soms is de Sabacc pot zo groot, dat je met een slechte hand het spel zo kort mogelijk wil houden. Zo geef je de andere spelers minder kans om een Sabacc of Idiot’s Array te halen. Dit heet de Sabacc pot verdedigen.

Callt er niemand de hand, dan komt er weer een betting fase gevolgd door een shifting fase.

Ronde 4

De laatste ronde is weer een herhaling van de 3 fases en ook nu mag je bij de drawing fase callen.

De showdown

Na de shift in de 4e ronde is de hand klaar en moet iedereen die nog in de hand zit zijn kaarten laten zien. Degene het dichtstbij de 23 of -23 wint de hand pot. Win je met een Sabacc (23, -23) of een Idiot’s Array, win je naast de hand pot ook de Sabacc pot. Verlies je met een hand boven de 23, onder de –23 of exact 0 dan heb je een bomb-out en moet je een boete aan de Sabacc pot betalen.

Het kan ook voorkomen dat er een gelijkspel is. Bij een gelijkspel wint negatief van positief, dus -20 wint van 20. Is het echt gelijk, bijvoorbeeld twee spelers met 20, dan volgt de Sudden Demise. Tijdens de sudden demise krijgen de gelijkspelende spelers een extra kaart gedeeld die ze aan het totaal van hun hand moeten toevoegen. Is er voor beide spelers een bomb-out dan wordt de pot gedeeld maar moeten beide spelers wel de boete betalen. Maak je Sabacc of de Idiot’s Array met de extra kaart, dan win je ook de Sabacc pot. Is het na de extra kaart nog steeds gelijk dan wordt er nog een kaart gedeeld, tot er een winnaar is.

Lando Calrissian speelt Sabacc
Afbeelding: Disney

Fin

Ik hoop dat ik je met deze uitleg enthousiast heb kunnen maken om zelf een keer een potje Sabacc te spelen. Nodig wat vrienden uit, pak deze regels erbij en waan je een high roller op Canto Bay.

Heb je nog vragen met betrekking tot de regels van Sabacc? Stel die dan in de reacties en ik zal ze zo goed mogelijk proberen te beantwoorden.